Kindvriendelijke Scholen in Malawi, Mozambique en India

Wereldwijd gaan elke dag meer dan één miljard kinderen naar school. Helaas gebeurt dit niet steeds in  aanvaardbare omstandigheden. Geen of beperkte sanitaire voorzieningen, discriminatie, geweld en gebrek aan leerkrachten en schoolmateriaal zijn enkele factoren die kwaliteitsvol onderwijs onmogelijk maken.

Met het ‘Kindvriendelijke Scholen’-model wil UNICEF niet-discriminerend en kwaliteitsvol onderwijs in een beschermende leeromgeving bieden, zowel in alledaagse omstandigheden als in noodsituaties. UNICEF vertrekt hierbij steeds van het principe dat de afkomst en de context waarin kinderen opgroeien bepalend zijn voor de manier waarop de Kindvriendelijke Scholen worden georganiseerd.

Op nationaal vlak tracht UNICEF de Kindvriendelijke Scholen te promoten door lokale overheden te wijzen op het belang van gratis onderwijs, de afschaffing van lijfstraffen, het gebruik van lokale talen in het onderwijs en de integratie van mindervaliden, tienermoeders en kinderen met HIV/AIDS.

Het Vlaamse Ministerie van Onderwijs steunt de Kindvriendelijke Scholen

In 2007 besloot het Vlaamse Ministerie van Onderwijs om projecten rond Kindvriendelijke Scholen in Malawi, Mozambique en India gedurende drie jaar structureel te ondersteunen. Op die manier kregen de minder bevoorrechte groepen in deze drie landen een verhoogde kans op onderwijs en werd een concrete bijdrage geleverd aan de verwezenlijking van Millenniumdoel 2, universeel basisonderwijs tegen 2015.

In de drie landen werd het project, omwille van de erg verschillende context, telkens anders aangepakt. In Malawi werd de methodologie van de Kindvriendelijke Scholen in het onderwijssysteem van het land opgenomen om een institutionele versterking van het Ministerie van Onderwijs door te voeren op nationaal vlak. Er werd gezorgd voor nieuwe handboeken, de opleiding van leerkrachten en schooldirecteuren in vernieuwde onderwijsmethodes en voor een participatieve interactie door het betrekken van de lokale gemeenschappen bij het onderwijsproces.

In Mozambique werd het Kindvriendelijke Scholen-model ingevoerd in 7 districten, waarbij de focus vooral lag op het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs. Dit werd bereikt door het aanbieden van een minimum aan infrastructuur, gestandaardiseerd schoolmateriaal en opgeleide leerkrachten. Het belang van onderwijs werd bovendien permanent en via diverse kanalen benadrukt en genderbewustzijn werd zowel op school als in de lokale gemeenschappen aangescherpt. De geleerde lessen werden nadien op nationaal vlak gedeeld, besproken en uitvergroot.

In het rijkere India en meer specifiek in Koraput in de deelstaat Orissa, werd een speciale inspanning geleverd om de minst bevoorrechten, de zogenaamde scheduled castes and tribes te integreren omdat die tot op de dag van vandaag zich in de marge van de samenleving bewegen. De Cel Recht op Onderwijs werd opgericht en het beleid over meertalig onderwijs werd herzien waardoor sinds 2011 in 16 talen in plaats van 8 talen wordt lesgegeven. Positieve ervaringen uit Koraput werden uitgedragen naar andere districten uit de deelstaat.

Enkele resultaten

De behaalde resultaten in zowel Mozambique, Malawi als India zijn zeker noemenswaardig. Zo kregen in Mozambique meer dan 80.000 kinderen uit kwetsbare groepen de kans om voor de eerste keer naar school te gaan. Bovendien werd een stijging van het slaagpercentage en een daling van het aantal schoolverlaters genoteerd, beide indicatoren voor de kwaliteit van het schoolonderwijs.

Ook in het district Koraput in India is een sterke kwaliteitsverbetering van het onderwijs merkbaar. In vergelijking met 2007 worden bijna 12% minder schoolverlaters geregistreerd en werken nu bijna 92% van de schoolgaande kinderen het basisonderwijs af. Ongeveer 6.000 leerkrachten en 2.000 schooldirecteuren werden opgeleid en de band met de lokale gemeenschappen nam sterk toe dankzij de 3.000 schoolcomités die een opleiding in onderwijsbeleid en bescherming van de kinderrechten kregen. In de scheduled castes and tribes gebieden werden bovendien 509 nieuwe scholen geopend, waardoor het aantal minder bevoorrechte schoolgaande kinderen beduidend steeg.

In Malawi werden meer dan 9000 leerkrachten opgeleid waardoor 733.000 leerlingen nu les krijgen van leerkrachten die vertrouwd zijn met de methodologie van de Kindvriendelijke Scholen. Er werden ook 663 schoolcomités en ouder-leerkrachten verenigingen opgestart om de gemeenschap meer bij het onderwijsproces te betrekken. Bovendien werden verschillende scholen voorzien van nieuwe klaslokalen, toiletblokken, schoolmeubilair en werd gezorgd voor pedagogisch materiaal voor 56.800 kinderen.

Het project Kindvriendelijke Scholen in Malawi, Mozambique en India van maart 2008 tot februari 2011 werd mogelijk gemaakt dankzij financiële bijdragen van de Vlaamse Regering.