Opkomen voor kinderrechten

Kinderen die naar België zijn gevlucht, worden hier niet echt met open armen ontvangen. UNICEF België streeft samen met andere organisaties naar een zo’n menswaardig mogelijk bestaan voor deze kinderen.

Wat doet UNICEF België voor vluchtelingenkinderen die in België aankomen?

UNICEF België is geen eerstelijnsorganisatie. Toch hameren we er sinds vele jaren op dat de betrokken overheden oog zouden hebben voor kinderen uit de migratie die in België aankomen – of ze nu asielzoekers zijn of zonder papieren het land binnenkomen. In 2008 heeft UNICEF België in het bijzonder aan de alarmbel getrokken opdat deze kinderen niet meer zouden worden opgesloten, maar speciale bescherming zouden krijgen en niet meer in hun eentje zouden worden teruggestuurd naar hun land van herkomst. Lang voordat de voogdij voor niet-begeleide minderjarigen (2004) er kwam, is UNICEF België rechtstreeks aan de slag gegaan met meer dan 150 van hen (2002-2004), om te weten te komen welke moeilijkheden ze ervaren en ervoor te zorgen dat ze beter worden beschermd. In het rapport "Dit denken wij ervan" vertellen ze over hun problemen en geven ze hun aanbevelingen. Sinds 2008 zet UNICEF België zich in opdat de betrokken overheden een duurzame oplossing vinden voor de opvangcrisis.

De opsluiting van kinderen

In 2008 heeft UNICEF België de opsluiting van kinderen in gesloten centra aan de kaak gesteld met zijn deelname aan een Opinierechtbank. Daar werd de Belgische staat aangeklaagd voor het vasthouden van gezinnen in gesloten centra. Tijdens dit proces heeft een jury van internationale experts en van kinderen zich uitgesproken tegen deze voor kinderen beangstigende en destabiliserende praktijk. Hij heeft er bij België op aangedrongen om onmiddellijk een einde te maken aan de opsluiting van vluchtelingenkinderen in gesloten centra.

Opvang voor kinderen

Sinds 2008 doet UNICEF België alles om de betrokken overheden aan te sporen een duurzame oplossing te vinden voor de opvangcrisis en ervoor te zorgen dat kinderen en hun families opvang krijgen die tegemoetkomt aan hun basisbehoeften in plaats van te moeten overleven op straat. Dit probleem, dat boven water kwam in de winter, is een constante zorg van UNICEF België. UNICEF België herinnert de bevoegde overheden er voortdurend aan dat een kind, welk zijn statuut ook moge zijn, niet op straat thuishoort. Maar er moet meer gebeuren dan noodopvang vinden in het putje van de winter. UNICEF België wijst er ook op dat er een lange-termijnoplossing moet komen, die kinderen waardig onderdak geeft, laat samenleven met hun gezin, maar ze ook toegang geeft tot gezondheidszorg en onderwijs.

Wat doet UNICEF?

Rond de opsluiting van vluchtelingenkinderen:

Dankzij het pleidooiwerk van UNICEF België is de situatie van kinderen-asielzoekers erg verbeterd:

- Sinds 1 mei 2004 moeten alle niet-begeleide minderjarige vreemdelingen een voogd toegewezen krijgen. Die heeft als belangrijkste taak de kinderen bij te staan en te beschermen.

- 2007: stopzetten van het terugsturen en opsluiten in gesloten centra van niet-begeleide buitenlandse minderjarigen. In dit kader willen we erop wijzen dat België op 12 oktober 2006 werd veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens voor de zaak-Tabitha (het Congolese meisje van vijf jaar dat bekendheid verwierf toen ze twee maanden lang werd opgesloten in het centrum 127 en teruggestuurd naar Congo zonder begeleiding en zonder opvang bij haar aankomst).

- 2009: Stopzetten van de opsluiting van gezinnen met kinderen in gesloten centra en organiseren van alternatieven voor opsluiting.

- Sinds 2009 coördineert UNICEF België, samen met het Platform Kinderen op de Vlucht en Vluchtelingenwerk Vlaanderen, een platform van ngo’s rond de opsluiting van kinderen in gesloten centra. Dit platform verenigt meer dan 15 organisaties. Het komt tweemaandelijks samen om te zien hoe het staat met de gezinnen die opgevangen worden in een van de alternatieven voor opsluiting en om waakzaam te blijven. Want ook al gaan vluchtelingenkinderen in theorie niet meer achter slot en grendel, toch zou dit weer tot de realiteit kunnen behoren, met de bouw van een nieuw “aangepast” gesloten gezinscentrum in 2011.

UNICEF België blijft dus waakzaam en probeert de politieke verantwoordelijken bewust te maken van het belang van een wettelijk verbod op de opsluiting van kinderen in gesloten centra voor vreemdelingen.

Rond de opvang van kinderen:

De opvangcrisis, die begonnen is in april 2009, is vandaag "structureel" geworden, met een totaal van 10.000 niet-toegewezenen, dat wil zeggen 10.000 mensen (onder wie ook niet-begeleide kinderen en gezinnen met kinderen) die geen onderdak gekregen hebben.

- Al sinds 2008 pleit UNICEF België voor een duurzame oplossing voor vluchtelingenkinderen die op straat leven. UNICEF België heeft er herhaaldelijk bij de betrokken ministers en via de media op gehamerd dat het onaanvaardbaar is dat kinderen alleen op straat slapen; ze moeten worden opgevangen in opvangcentra voor niet-begeleide minderjarige vreemdelingen. Het is ook onaanvaardbaar dat gezinnen in het Noordstation overnachten in afwachting van een oplossing voor de opvangcrisis!

- Sinds 2009 neemt UNICEF België ook deel aan de activiteiten van het Platform Kinderen op de Vlucht, dat 25 organisaties samenbrengt om de publieke opinie, de media en de regering bewust te maken van de rampzalige opvang van vluchtelingenkinderen, van wie het recht op opvang met de voeten wordt getreden. Behalve deze noodtoestand klagen de leden-organisaties van dit Platform ook de gevolgen aan die het ontbreken van deftig onderdak heeft op alle andere rechten: dakloos zijn hypothekeert het recht op voedsel, op een gezinsleven, op toegang tot de gezondheidszorg en sociale bijstand, alsook het recht om naar school te gaan voor deze kinderen.

- Sinds 2010 heeft UNICEF België zich aangesloten bij een Permanentie Oriëntatie Opvang (open elke voormiddag op de Antwerpsesteenweg in Brussel) die verschillende terreinorganisaties verenigt, en werkt het samen met humanitaire organsiaties in België om een structurele oplossing te vinden voor deze noodsituatie.