Trefwoorden

Brussel: moeten zieke kinderen elders gaan sterven?

Op 3 juni 2015 protesteerde de klas van de kleine Joël bij het gebouw van de Dienst Vreemdelingenzaken (zie foto hierboven). Joël dreigt namelijk uitgewezen te worden naar Rwanda terwijl hij ernstig ziek is. Zijn verhaal zet pers en sociale media in rep en roer.

En dat is niet meer dan normaal! De uitwijzing van een ernstig ziek kind kan de publieke opinie natuurlijk alleen maar mobiliseren en choqueren, maar eigenlijk moet het hele migratiebeleid ten aanzien van kinderen in België en in Europa in vraag worden gesteld. Niet alleen vandaag, maar elke dag.

Het verhaal van Joël gaat weliswaar over een individueel geval, maar toont toch hoe moeilijk migrantenkinderen het hebben. Waar ze ook zijn – in België, in Europa, op zee onderweg naar hun ballingsoord of op de terugweg –, migrantenkinderen moeten altijd en overal worden beschermd en bijgestaan. België kan de grote aandacht voor deze zaak misschien aangrijpen om zijn wetgeving toe te passen met inachtneming van zijn waarden, zodat het in de ogen van de wereld een verdediger van de rechten van het kind kan worden.

Alle kinderen zonder enige uitzondering hebben recht op gezondheidszorg

Door zijn ratificatie van het Internationale Kinderrechtenverdrag heeft België zich ertoe verbonden om de kinderrechten te eerbiedigen en te doen eerbiedigen. Daartoe behoren onder meer het recht op een fatsoenlijke woonst, het recht op gezondheidszorg en het recht op onderwijs. Bij alle maatregelen ten aanzien van kinderen moet worden uitgegaan van het hogere belang van het kind. Niemand zou echter durven te beweren dat het in het hogere belang van Joël is om terug te keren naar een land dat hem niet de zorg kan verstrekken die zijn gezondheidstoestand vereist.

Ook indien voor Joël een oplossing wordt gevonden, blijft de toestand onaanvaardbaar. Alle kinderen – inclusief migrantenkinderen – hebben recht op gezondheidszorg. Artikel 24 van het Kinderrechtenverdrag is hierover zeer duidelijk: elk kind heeft recht op de grootst mogelijke mate van gezondheid en moet gebruik kunnen maken van medische zorgverlening en revalidatiediensten. Geen enkel kind mag van zijn recht op gezondheid worden beroofd. Dit artikel is van toepassing op alle kinderen “zonder discriminatie van welke aard ook, ongeacht ras, huidskleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging […] van het kind of van zijn (of haar) ouder of wettige voogd.”

Migrantenkinderen zijn in de eerste plaats kinderen!

Ondanks het beschermingssysteem dat wetten, beleidsstrategieën en praktijken voor hen creëert, glippen migrantenkinderen vaak door de mazen van het net. Ze krijgen af te rekenen met een beperkte toegang tot justitie, onderwijs en gezondheidszorg. Ze kunnen het slachtoffer worden van opsluiting, deportatie, collectieve uitwijzingen of grenscontrolepraktijken die hun leven in gevaar brengen.

Uitgaand van het absolute principe van het ‘hogere belang van het kind’ stelt UNICEF aan België en de EU een 10-puntenplan voor dat de leidraad zou moeten vormen bij de bescherming van migrantenkinderen:

1. Erkennen dat migrantenkinderen voor alles kinderen zijn, met rechten zoals die zijn vastgesteld in het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind.
2. Het toepassen van bestaande wetten en regelingen om de rechten van migrantenkinderen te beschermen, inclusief het toezicht op en handhaving van de consequente toepassing van de Europese regels ter bestrijding van mensenhandel. Focussen op het voorkomen van mensenhandel is nodig, net als het vervolgen van wie kinderen uitbuit en mishandelt.
3. In alle beslissingen moeten overheden zich laten leiden door het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind – het belang van het kind voorop. Zowel bij beslissing over internationale bescherming, het verlenen of weigeren van aanvragen voor verblijf, alsook bij beslissingen over verhuizing of terugkeer.
4. Het beschermen van migrantenkinderen door het versterken van nationale kinderbeschermingssystemen.
5. Kinderen mogen niet in detentiecentra worden geplaatst en mogen niet van hun ouders worden gescheiden.
6. In zoek- en reddingsacties op zee moet het, conform het internationaal zeerecht, gaan om het redden van levens en beschermen van mensen.
7. Tijdens en na zoek- en reddingsacties moeten kinderen en zwangere vrouwen altijd speciale zorg en aandacht krijgen.
8. Alle kinderen – ongeacht hun wettelijke status of die van hun ouders – moeten gelijke toegang hebben tot kwalitatief onderwijs, gezondheidszorg, inclusief geestelijke gezondheidszorg, sociale bescherming en rechtspraak.
9. Alle kinderen moeten gelijke en constante bescherming ontvangen, zonder enige discriminatie op grond van de nationaliteit, de woonplaats, de migratiestatus of het ras van hun ouders.
10. Investeren in het aanpakken van de fundamentele oorzaken waardoor mensen vluchten; door rampen te bestrijden, ontwikkelingswerk en risicobeperking.

Wat doet UNICEF?

UNICEF België werkt samen met ngo’s en politieke verantwoordelijken van Asiel en Migratie op het versterken van bescherming voor vluchtelingenkinderen (al dan niet begeleid). Deze kinderen hebben recht op een gelijke behandeling, ongeacht hun herkomst en hun rechten moeten volledig gerespecteerd worden. Er moet ook rekening worden gehouden met het belang van het kind in het migratiebeleid. UNICEF België voert ook een situatie -analyse in de landen van herkomst van vluchtelingenkinderen die aankomen in België en Europa om beleidsmakers bewust te maken om de rechten van alle migrerende kinderen, ongeacht hun statuut, te beschermen.