COVID-19: Het aantal kinderen dat in armoede leeft, kan tegen het einde van het jaar met 86 miljoen stijgen

Een nieuwe analyse van Save the Children en UNICEF onthult dat zonder dringende actie het aantal kinderen in arme huishoudens in lage- en middeninkomenslanden met 15 procent zou kunnen toenemen tot 672 miljoen

De economische gevolgen van de COVID-19-pandemie kunnen tegen het einde van 2020 tot 86 miljoen meer kinderen in armoede  brengen, een stijging van 15 procent, volgens een nieuwe analyse die vandaag is gepubliceerd door Save the children en UNICEF.

Uit de analyse blijkt dat zonder dringende maatregelen om gezinnen te beschermen tegen de financiële ontberingen als gevolg van de pandemie, het totale aantal kinderen dat onder de nationale armoedegrens leeft in lage- en middeninkomenslanden tegen het einde van het jaar 672 miljoen zou kunnen bereiken. Bijna tweederde van deze kinderen woont in Afrika beneden de Sahara en Zuid-Azië.

Landen in Europa en Centraal-Azië zouden de grootste stijging kunnen zien, tot 44 procent in de hele regio. Latijns-Amerika en het Caribisch gebied zouden een stijging van 22 procent kunnen zien.
De pandemie van het coronavirus heeft een ongekende sociaal-economische crisis veroorzaakt die de middelen voor gezinnen over de hele wereld uitholt”, zegt Henrietta Fore, uitvoerend directeur van UNICEF.

De omvang en diepte van financiële moeilijkheden onder gezinnen dreigt jarenlange vooruitgang in het terugdringen van kinderarmoede terug te draaien en kinderen te beroven van essentiële diensten. Zonder gezamenlijke actie zouden gezinnen die nauwelijks rondkomen in armoede kunnen worden geduwd, en de armste gezinnen kunnen te maken krijgen met een achterstand die al decennia niet is gezien.

 

 

Save the Children en UNICEF waarschuwen dat de impact van de wereldwijde economische crisis veroorzaakt door de pandemie- en het beleid dat werd uitgewerkt om deze aan te pakken, tweeledig is. Onmiddellijk inkomensverlies betekent dat gezinnen minder in staat zijn om de basiskosten, inclusief voedsel en water, te betalen, minder toegang hebben tot gezondheidszorg of onderwijs en meer risico lopen op kinderhuwelijken, geweld, uitbuiting en misbruik.  Op het macro-niveau van de maatschappij kan een vermindering van fiscale inkomsten dan weer leiden tot een vermindering in het  bereik en de kwaliteit van de diensten waar gezinnen van afhankelijk zijn.

Voor de armste gezinnen, beperkt het gebrek aan toegang tot sociale zorgdiensten of compenserende maatregelen hun vermogen om zich te houden aan lockdown maatregelen en fysieke afstand, waardoor hun blootstelling aan infectie verder toeneemt.

De schokkende armoede-effecten van de Covid-19-pandemie zullen kinderen hard raken. Kinderen zijn zeer kwetsbaar voor zelfs korte perioden van honger en ondervoeding, waardoor ze mogelijk hun hele leven last hebben. Als we nu en doortastend optreden, kunnen we de dreiging waarmee de armste landen en enkele van de meest kwetsbare kinderen worden geconfronteerd, voorkomen en beperken. Dit rapport zou de wereld wakker moeten schudden. Armoede is niet onvermijdelijk voor kinderen ”, zegt Inger Ashing, CEO van Save the Children International.

Vóór de pandemie had tweederde van de kinderen over de hele wereld geen toegang tot enige vorm van sociale bescherming, waardoor het voor gezinnen onmogelijk werd om financiële schokken te weerstaan.  Slechts 16 procent van de kinderen in Afrika valt onder de sociale bescherming.

Honderden miljoenen kinderen blijven multidimensionaal arm – wat betekent dat ze geen toegang hebben tot gezondheidszorg, onderwijs, goede voeding of passende huisvesting – vaak een weerspiegeling van ongelijke investeringen door overheden in sociale diensten.

Voor kinderen die leven in landen die al door conflicten en geweld zijn getroffen, zal de impact van deze crisis het risico op instabiliteit en huishoudens die in armoede vervallen, verder vergroten. De regio Midden-Oosten en Noord-Afrika, de thuisbasis van het grootste aantal kinderen in nood als gevolg van conflicten, heeft het hoogste werkloosheidscijfer onder jongeren, terwijl bijna de helft van alle kinderen in de regio in een multidimensionale armoede leeft.

 

 

Om de impact van COVID-19 op kinderen in arme huishoudens aan te pakken en te verzachten, roepen Save the Children en UNICEF op tot snelle en grootschalige uitbreiding van sociale beschermingssystemen en -programma’s, waaronder geldoverdrachten, schoolmaaltijden en kinderbijslag – alle cruciale investeringen die gericht zijn op onmiddellijke financiële behoeften en de basis leggen voor landen om zich voor te bereiden op toekomstige schokken.

Overheden moeten ook investeren in andere vormen van sociale bescherming, fiscaal beleid, werkgelegenheid en arbeidsmarktinterventies om gezinnen te ondersteunen. Dit omvat het uitbreiden van de universele toegang tot kwaliteitsvolle gezondheidszorg en andere diensten; en investeren in gezinsvriendelijk beleid, zoals betaald verlof en kinderopvang.
Sinds COVID-19 toesloeg, hebben veel landen hun programma’s voor sociale bescherming al opgeschaald.

Enkele voorbeelden:

• In Indonesië heeft het Kartu Sembako-programma, dat maandelijkse contante hulp biedt voor de basisconsumptie, het bereik uitgebreid tot 20 miljoen. De maandelijkse geldelijke bijstand aan gezinnen nam toe van Rp 150.000 tot Rp 200.000;
• In Mongolië heeft de regering haar Child Money Program maandelijks verhoogd met vijf keer van MNT 20.000 per maand tot MNT 100.000 voor een duur van 6 maanden.
• In Argentinië zorgde het Universal Child Allowance-programma voor een verhoging van $ 3.100 Argentijnse peso’s ($ 47) voor de huidige begunstigden;
•In Zuid-Afrika zorgen verschillende stelsels voor sociale bescherming, waaronder de kinderbijstandsubsidie die 12,8 miljoen kinderen bereikt, voor aanvullende steun.
• In Georgië wordt het programma voor gerichte sociale bijstand (TSA) tijdelijk uitgebreid om ondersteuning te bieden aan nog eens 70.000 gezinnen; evenals een extra 100 GEL (US $ 31) per maand aan 21.000 TSA-huishoudens met drie of meer kinderen gedurende 6 maanden.
•  In Colombia heeft de regering het Solidariteitsinkomen-programma opgezet om geld over te maken aan huishoudens die momenteel geen uitkering ontvangen van andere nationale overheidsprogramma’s. Op 21 mei hadden meer dan 2 miljoen kwetsbare gezinnen een overdracht van 320.000 peso (equivalent aan US $ 81) ontvangen via twee gelijke betalingen in maart en mei.
• In Peru geeft de regering een solidariteitsbonus aan huishoudens op het platteland, onafhankelijke werknemers en kwetsbare gezinnen, evenals een nieuwe universele steun voor 6,8 miljoen huishoudens. Er is specifieke aandacht nodig om mensen in afgelegen gebieden, inheemse bevolkingsgroepen en migranten te bereiken.

En België ?

Het verlies van loon en de stijgende voedselkosten hebben een grote impact op de meest kwetsbare gezinnen. Volgens cijfers van het Netwerk tegen Armoede leeft 16.4% van de Belgische bevolking, meer dan 1.8 miljoen mensen in totaal, met een inkomen onder de armoedegrens. En iets meer dan 19 procent van de bevolking heeft een hoog risico op armoede en sociale uitsluiting. Armoedespecialist Ive Marx meldt dat 1 kind op 7 in Vlaanderen geboren wordt in een kansarm gezin. Dat zijn 130.000 kinderen en hun aantal bleef al jaren stabiel, zonder de pandemie.
Ook de zeer recente resultaten van de enquête door de Kinderrechtencoalitie (waar UNICEF België deel van uitmaakt), het Kenniscentrum kinderrechten en het Kinderrechtencommissariaat tonen aan dat COVID-19 bijzonder veel druk legt op kinderen en gezinnen in kwetsbare situaties.  Bijna één op de tien kinderen gaf aan dat hun ouders het door corona moeilijker hebben om alles te betalen.

De gezinnen die al in armoede leven, zullen nog dieper vallen en de gezinnen die het al moeilijk hadden, zullen het nog moeilijker krijgen. Het schrijnende verhaal van Dylan, dat recent de media haalde, is ongetwijfeld niet aan u voorbij gegaan. Maar ook veel gezinnen die boven de armoedegrens leven, zullen toch moeite hebben om in hun levensonderhoud te voorzien en ervoor te zorgen dat hun kinderen toegang krijgen tot kinderopvang en andere ondersteuning die ze nodig hebben” zegt Koen Van Bockstal, algemeen directeur van  UNICEF België.

De dreiging voor kinderen en gezinnen is niet beperkt tot de korte termijn. De geschiedenis leert dat economisch crisissen vaak worden gevolgd door bezuinigingen op de overheidsuitgaven.

Zonder adequate steun zullen reeds gemarginaliseerde kinderen en gezinnen het moeilijk hebben om zichzelf te beschermen tegen het virus, om toegang te krijgen tot basisdiensten en om hun leven weer op te bouwen in de nasleep van de pandemie”, aldus Van Bockstal.

UNICEF België moedigt daarom de regering aan om speciale aandacht en prioriteit te geven aan kinderen en gezinnen in de COVID-19-reactie.

• Door programma’s voor sociale bescherming aan te nemen of uit te breiden, met inbegrip van bijvoorbeeld extra financiele steun voor ieder kind;
• Door alle gezinnen toegankelijke, betaalbare kinderopvang van hoge kwaliteit te bieden;
• Door samen te werken met financiële instellingen om sociale uitgaven voor kinderen en gezinnen tijdens en na de crisis te voorzien