De eerste dag van de toekomst

De re-integratie van kinderen bevrijd uit de handen van gewapende groeperingen in Zuid-Soedan.

Door Federica Pantaleoni

Mirmir- Zuid-Soedan – Ik kom aan in Mirmir om de bevrijding voor te bereiden van 32 jongens die zijn ingezet in gewapende groeperingen in Zuid-Soedan. Velen van hen werden gerecruteerd toen het geweld weer oplaaide in de jonge natie in 2016. De meesten van hen zagen sindsdien hun familie niet terug toen hun leven voor goed veranderde.

Mijn job in Mirmir bestaat erin alles klaar te zetten op de locatie waar de vrijlatingsceremonie plaatsvindt. Meestal is het een moment van blijdschap, maar het is ook een dag van onzekerheid en bezorgdheid. De kinderen zijn vaak bang om niet geaccepteerd te worden. Velen van hen werden immers gedwongen verschrikkelijke wreedheden te begaan, zelfs tegenover hun vroegere buren, familieleden en vrienden.

‘Kunnen ze me vergeven? Wat komt er hierna? Hoe kan ik verder met mijn leven?’

Anderzijds zijn ook de moeders en vaders ongerust over wat gaat komen. Ze zijn vaak al jaren gescheiden van hun kinderen. Zullen ze hetzelfde kind terugkrijgen als hetgene dat hen jaren geleden werd afgenomen? Waarschijnlijk niet. Als je bent uitgebuit door een gewapende groepering, verandert je dat voor altijd. Toch staan ouders klaar om hun kinderen in de armen te sluiten en kijken ze uit naar hun thuiskomst. Het is heel erg ontroerend de tranen van vreugde te zien als de kinderen hun familie terugzien.

Kinderen die ingelijfd waren bij gewapende groeperingen nemen deel aan de vrijlatingsceremonie in Mirmir – UNICEFSouthSudan/Pantaleoni

Terwijl ik alles aan het voorbereiden ben, houd ik de jongens in de gaten. Ze zijn aan het spelen rond de tenten die we voor de vrijlating hebben opgezet, net zoals andere jongens in Zuid-Soedan. Sommige zijn domino aan het spelen, anderen leggen een puzzel. Ze zijn aan het lachen en ik moet erom glimlachen.

Ik probeer me ze voor te stellen in uniform en vraag me af hoe ze met hun tengere armen de zware wapens kunnen dragen. Ze zien er allemaal zo jong en kwetsbaar uit.

Ik heb zoveel rapporten gelezen over wat deze kinderen hebben meegemaakt en ik geef toe dat ik denk: ‘Hoe is het mogelijk dat je kan lachen na dit alles?’. Hen blij te zien geeft me het vertrouwen dat ze zich er doorheen zullen slaan. En UNICEF zal er de hele tijd voor hen zijn om hen hierbij te begeleiden.

Kinderen krijgen re-integratiekits aan het einde van de ceremonie. – © UNICEF South Sudan/2019/Pantaleoni

De vrijlating is maar de eerste stap op de lange weg terug naar een kindertijd en een toekomst. Het is het begin van een re-integratieprogramma dat 3 jaar duurt. Daarbij wordt hun fysieke en mentale gezondheid opgevolgd. Ze worden opgenomen in onderwijsprogramma’s en krijgen hulp om een nieuw toekomstplan uit te stippelen. Ieder kind krijgt een sociale werker toegewezen waar hij gedurende het hele programma bij terecht kan. Deze biedt hen een schouder om uit te huilen als het nodig is, maar hij is ook hun belangrijkste supporter.

Ik fluister bij mezelf: “Veel geluk, je kan het!”

Op de dag van de ceremonie kondigen generaals en commandanten officieel aan dat de kinderen worden vrijgelaten. De kinderen krijgen gewone kleren, en een zogenaamd re-integratiepakket met basisspullen die ze nodig hebben in de komende maanden, zoals toiletgerief en schoolmateriaal.

Hoewel het mijn job is en ik dus professionneel moet blijven, word ik nog altijd heel emotioneel als ik deelneem aan levensveranderende momenten zoals deze. Ik zou het ook niet anders willen. We zijn hier als humanitaire hulpverlener, maar ook als mens.

De ceremonie is voorbij. Terwijl ik de tenten begin af te breken, zie ik de kinderen vertrekken met hun families. Ik fluister bij mezelf : “Veel geluk, je kan het!”