Trefwoorden

Detentie van kinderen in gesloten centra omwille van hun migratiestatus: een schending van kinderrechten

De Belgische overheid maakt plannen om over te gaan tot de detentie van gezinnen met kinderen in een gesloten centrum, een praktijk die sinds 2008 niet meer bestond in ons land onder meer na veroordelingen door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en druk vanuit het middenveld.

© Régis Brasseur
© Régis Brasseur

In de beleidsbrief die staatssecretaris voor asiel en migratie, Theo Francken deze week voorstelde in de Kamer, stelt hij dat er “werk gemaakt zal worden van de realisatie van gesloten woonunits voor gezinnen in de omgeving van het gesloten centrum 127bis als sluitstuk van het terugkeerbeleid van families”.

Aangezien detentie van kinderen om migratieredenen in strijd is met de rechten van kinderen, reageert UNICEF tegen deze beslissing. Het mandaat van UNICEF België bestaat er immers in toe te zien op de toepassing van het Kinderrechtenverdrag in België.

UNICEF België roept de Belgische overheid op om de beslissing om gesloten gezinsunits op te richten, in te trekken. We vragen, in lijn met het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind, waardige levensomstandigheden voor alle kinderen in België, ongeacht hun migratiestatus.

Detentie = in strijd met het kinderrechtenverdrag

Het is niet illegaal of onwettig een migranten- of vluchtelingenkind te zijn. Kinderen mogen nooit gecriminaliseerd of aan strafmaatregelen onderworpen worden vanwege de migratiestatus van hun ouders, noch mogen ze opgesloten worden en in gevangenschap worden geplaatst om migratieredenen.

Het opsluiten van kinderen omwille van migratieredenen is nooit noodzakelijk en in alle gevallen in strijd met het principe van het belang van het kind. Zo vraagt de Secretaris-generaal van de VN in het rapport over de aanpak van grootschalige vluchtelingen- en migrantenstromen, de verbintenis van de Staten kinderen nooit op te sluiten in detentiecentra met het oog op migratiebeheersing.1

De impact van detentie op kinderen

De Speciale Rapporteur van de VN voor foltering is tot het besluit gekomen dat “de detentie van kinderen een wrede, onmenselijke en vernederende behandeling van migrantenkinderen kan betekenen. Ook weten we dat detentie onaanvaardbare risico’s met zich meebrengt voor de ontwikkeling en de gezondheid van kinderen. Er bestaan afdoende bewijzen voor de impact die detentie op kinderen heeft. Rapporten maken gewag van hoge frequenties van zelfmoord, zelfverwonding en ontwikkelingsproblemen.

Zelfs zeer korte detentie periodes kunnen het psychologische welzijn en de cognitieve ontwikkeling van het kind ondermijnen. Het opsluiten van kinderen is een bijzonder traumatiserende ervaring, hoe kort de opsluiting ook is.

De opsluiting van kinderen heeft bovendien een impact op de maatschappij. Detentie kan asielzoekende kinderen en migrantenkinderen als criminelen bestempelen en op die manier uitsluiting en stigmatisering in de hand werken. Detentie kan ook bij de kinderen gevoelens van wantrouwen en onrechtvaardigheid doen ontstaan tegenover hun nieuwe omgeving en de overheid. Daarnaast impliceren detentiecentra hoge kosten. Studies die de gerechtelijke systemen van diverse landen analyseren, tonen aan dat de detentie van het kinderen in het algemeen niet kosteneffectief is.

Alternatieven voor detentie

Vandaag vragen wij de voltallige Belgische regering af te zien van de creatie van gesloten gezinsunits. In plaats van over te gaan tot het opsluiten van kinderen, vragen we verder te investeren in de bestaande alternatieven, zoals open gezinsunits. We vragen deze te verbeteren, te versterken en te evalueren zodat ze beantwoorden aan het belang van het kind en het recht van kinderen op vrijheid en het recht op een familieleven.

Een migranten- of vluchtelingenkind is op de eerste plaats en bovenal een kind. Alle kinderen, ongeacht hun migratiestatus, kunnen aanspraak maken op alle rechten die het Internationaal verdrag inzake de Rechten van het Kind hen toekent.

De aanbevelingen van UNICEF België rond de alternatieven voor detentie.

N.B.: UNICEF België is lid van het Platform Kinderen op de vlucht, waar we binnen de werkgroep detentie deze problematiek mee opvolgen. Zo publiceerde het platform dit jaar een rapport rond de alternatieven van detentie.

1 ‘In Safety and Dignity: Addressing Large Movements of Refugees and Migrants’ May 2016.