Trefwoorden

Migrantenkinderen opsluiten is een keuze

Opinie door Eddy Boutmans, Voorzitter van UNICEF België

Sinds 4 april 2019, mag België geen kinderen meer opsluiten in de familie-eenheden van het gesloten centrum 127bis. Dat is goed nieuws, maar vergis u niet: migrantenkinderen mogen nog steeds opgesloten worden op basis van hun migratiestatus. De Belgische overheid kiest ervoor om kinderen en hun gezinnen op te sluiten, op basis van politieke motieven in plaats van zich te baseren op rationele en objectieve argumenten. Want detentie voor migratieredenen bereikt nooit zijn doel en er bestaan betere en goedkopere alternatieven die wel rekening houden met de rechten van het kind.

UNICEF vraagt de Belgische overheid om een definitief einde te maken aan de detentie van kinderen in gesloten centra in België, en om een verbod op de detentie van kinderen omwille van migratieredenen in de wet op te nemen.

De detentie van kinderen voor migratiemotieven is altijd een schending van de kinderrechten. Het Verdrag inzake de Rechten van het Kind voorziet wel de mogelijkheid om kinderen op te sluiten “als laatste toevlucht”, maar dit geldt enkel voor kinderen in conflict met de wet. Nooit voor onschuldige migrantenkinderen.

Ondanks deze positie van UNICEF, van het VN-Comité voor de rechten van het kind, van de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa en van het Bureau van de Hoge Commissaris voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties, blijft ons land het Verdrag inzake de Rechten van het Kind op zijn eigen manier interpreteren. De wet van 15 december 1980 laat de detentie van kinderen voor migratiemotieven toe.

Diepe en negatieve impact

Opsluiting is uitermate nefast voor de gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Ongeacht in welke condities dit gebeurt, zal er steeds een diepe en negatieve impact op de gezondheid zijn, zo blijkt uit studies. Kinderen lopen het risico op depressie en angst. Ze vertonen vaak posttraumatische symptomen als slapeloosheid of nachtmerries en hun cognitieve en fysieke ontwikkeling kan ook beïnvloed worden op lange termijn.

Deze gevolgen kunnen zo ernstig zijn dat de Speciale VN-rapporteur voor Foltering vastgesteld heeft dat de opsluiting van kinderen voor migratieredenen – zelfs van korte duur – een “een bijzondere vorm van wrede, onmenselijke of vernederende behandeling van migrantenkinderen” kan vormen. Deze impact van detentie op de gezondheid van kinderen werd bevestigd door de Kinderrechtencommissaris en de Orde der Artsen.

Detentie kost 3x meer en werkt niet

Volgens het verslag van de Commissie voor de Binnenlandse Zaken, de Algemene Zaken en het Openbaar Ambt van 19 september 2018, kost een dag in een open gezinsunit 68,81 euro, tegenover 225 euro in een gesloten centrum. Detentie helpt gezinnen evenmin om hun terugkeer voor te bereiden en er is nooit aangetoond dat opsluiting andere gezinnen zou tegenhouden om een land te willen bereiken.

Er zijn duurzamere, respectvollere, minder dure en doeltreffendere alternatieven

Er bestaan vele alternatieven: de terugkeer voorbereiden vanuit het huidige domicilie, plaatsing in terugkeerwoningen, de capaciteit van onthaal in open centra kan verhoogd worden, er is onthaal in families, verplichting om zich regelmatig te melden bij politie of een andere autoriteit, het overhandigen van identificatiedocumenten, het deponeren van een waarborg enzovoort. Al deze alternatieven hebben respect voor de rechten van de betrokken families.

België kan ook inspiratie vinden bij andere landen. In Zweden bijvoorbeeld, helpen functionarissen belast met de dossiers de asielaanvragers om een geschikt onderkomen te vinden in de gemeenschap, maar ook om educatieve activiteiten en andere te vinden. Deze agenten helpen mensen die geen asiel kregen, ook hun terugkeer voor te bereiden. Ongeveer 80% van de terugkeer gebeurt daar vrijwillig.

De sleutel tot succes

Ongeacht welk model voor alternatieven tot detentie gekozen wordt, is volgens UNICEF de sleutel tot succes gebaseerd op 3 principes: de behandeling van individuele gevallen met betrokkenheid van alle nodige actoren, het steunen en het informeren van families.

Geachte beleidsmakers, stop de detentie van kinderen in gesloten centra in België. Neem het verbod op opsluiting van kinderen voor migratieredenen op in de Belgische wet. Alle objectieve argumenten zijn er. België was trouwens een van de eerste landen om kinderen niet meer op te sluiten. Waarom werd deze praktijk opnieuw ingevoerd?

UNICEF nodigt alle burgers die deze mening delen uit om zich te mobiliseren. Teken de petitie op www.eenkindsluitjenietop.be. Deze zal in de week van 6 mei aan de regering worden overhandigd.

Werkdocument UNICEF – Alternatieven voor detentie van migrantenkinderen