1 jaar oorlog in Jemen: het aantal kindsoldaten stijgt

© UNICEF/UNI184989/Hamoud - Een coalitie geleid door Saoedi Arabië heeft meerdere luchtaanvallen gelanceerd om de Jemenitische regering te helpen de gewapende Houthi rebellen te bestrijden. Tien maanden na het begin van de oorlog is het aantal kindsoldaten fors gestegen.
© UNICEF/UNI184989/Hamoud – Een coalitie geleid door Saoedi Arabië heeft meerdere luchtaanvallen gelanceerd om de Jemenitische regering te helpen de gewapende Houthi rebellen te bestrijden. Tien maanden na het begin van de oorlog is het aantal kindsoldaten fors gestegen.

Interview met Julien Harneis, vertegenwoordiger van UNICEF in Jemen, gepubliceerd op 23/01/2016 in The Huffington Post

Gedurende de hele bewogen geschiedenis van Jemen, hebben kinderen wapens in handen gekregen. Ze werden naar het front gestuurd door een netwerk van gewapende troepen en door de strijdkrachten van het regime. De internationale gemeenschap heeft getracht een einde te stellen aan deze praktijken. De laatste jaren heeft de VN de regering en de Houthi rebellengroepering gepusht om geen kindsoldaten meer in te zetten – en met succes.

In maart 2015 heeft een progressieve overname van Houthi-rebellen Saoedi-Arabië en een coalitie geallieerden er echter toe aangezet luchtaanvallen te lanceren ter ondersteuning van de Jemenitische regering. Tien maanden later heeft de burgeroorlog het leven gekost aan meer dan 6000 mensen, waarvan 700 kinderen. Ook het aantal kindsoldaten is sterk gestegen.

Ondertussen heeft de oorlog een humanitaire catastrofe veroorzaakt in een land, dat nu al tot de armste landen van de Arabische wereld behoort. Bijna 1,3 miljoen kinderen onder de 5 jaar lopen het risico ondervoed te raken, en minstens 2 miljoen kinderen gaan niet naar school.

Julien Harneis, vertegenwoordiger van UNICEF in Jemen, vertelt hoe de kinderen door de oorlog in de frontlinie gedwongen worden.

© UNICEF/UNI182889/Hamoud<br />  De oorlog in Jemen heeft ook een humanitaire catastrofe veroorzaakt. Minstens 2 miljoen kinderen gaan niet naar school.
© UNICEF/UNI182889/Hamoud
De oorlog in Jemen heeft ook een humanitaire catastrofe veroorzaakt. Minstens 2 miljoen kinderen gaan niet naar school.

Hebben de kinderen altijd deelgenomen aan het conflict in Jemen ?
Het is een probleem dat ver teruggaat. In de Jemenitische cultuur wordt algemeen aangenomen dat je de volwassen leeftijd bereikt op 14 jaar. Man zijn betekent onder andere de wapens opnemen. Jemen heeft het tweede grootste aantal wapens per inwoner na de Verenigde Staten. Er is dus een stevige wapencultuur in de Jemenitische maatschappij. Daarbovenop heeft het conflict het probleem nog versterkt. Er worden meer kinderen gerekruteerd door gewapende troepen dan voorheen. Er woedt een oorlog in het land en de kinderen worden meegesleept in het conflict.

Gebruiken alle strijdende partijen kindsoldaten ?
Het is een fenomeen dat we zeker meer zien bij de Houthi’s. Maar we zien het ook bij de volkscomités [pro-regering] in het zuiden van Jemen. Het is dus niet beperkt tot een bepaalde groep.

Hoe ziet het leven van een kindsoldaat in Jemen eruit – worden ze betaald ? Worden ze naar het front gestuurd?
Ze ontvangen inderdaad een klein bedrag. Heel wat kinderen bewaken de controleposten – ik heb er deze ochtend nog gezien. Maar ze vechten ook mee in de frontlinie. Vele kinderen werden ontvoerd door rivaliserende gewapende troepen, en meer en meer kinderen worden gedood in de gevechten.

Wat is volgens u een realistische schatting van het aantal kindsoldaten in Jemen vandaag ?
Helaas is dat op dit ogenblik moeilijk in te schatten. Om een schatting te doen, zouden we door het land moeten kunnen reizen en een telling maken, wat in de huidige context onmogelijk is. Op basis van de reizen die ik in het land heb ondernomen, en doordat ik op verschillende plaatsen in Jemen heb gewerkt, kan ik bevestigen dat een significant aantal soldaten kinderen zijn.

« Jemen heeft het tweede grootste aantal wapens per inwoner ter wereld, na de Verenigde Staten. Er is dus een erg stevige wapencultuur in de Jemenitische maatschappij.»

Wat zijn de belangrijkste redenen die de kinderen ertoe aanzetten zich aan te sluiten bij de strijders?
Een van de oorzaken van dit fenomeen is zonder twijfel de sociale druk. Kinderen denken dat ze, door de wapens op te nemen, doen wat goed is. Een andere oorzaak is economisch. Jonge kinderen die zich aansluiten bij een gewapende groep, krijgen een kleine som geld, wat hen aanspoort aan te sluiten. We zien overigens meer en meer gewapende groepen die de kinderen actief aanmoedigen en de druk opvoeren om hun rangen te vervoegen.

Worden kinderen uit alle lagen van de bevolking gerecruteerd?
Dat hangt echt af van de dynamiek van het conflict. Tijdens de gevechten in de stad Aden, waren kinderen uit stedelijke zones betrokken. In het algemeen zijn kinderen met een kansarme achtergrond kwetsbaarder, maar er zijn ook gevallen van kinderen uit families met een gemiddeld inkomen, die werden gerekruteerd.

© UNICEF/UNI182891/Hamoud - Een groot deel van de vooruitgang die geboekt werd om een eind te maken aan het inschakelen van kindsoldaten is verloren gegaan, zegt Harneis.
© UNICEF/UNI182891/Hamoud – Een groot deel van de vooruitgang die geboekt werd om een eind te maken aan het inschakelen van kindsoldaten is verloren gegaan, zegt Harneis.

Voor de oorlog had de VN vooruitgang geboekt en had verbintenissen bekomen van de Jemenitische regering en van de Houthi’s, om geen kindsoldaten meer in te zetten. Is al dit werk teniet gedaan?
We zijn erin geslaagd om wat dit onderwerp betreft een minimum aan dialoog aan te houden met de Houthi’s, de volkscomités en de gewapende troepen – hoe de kinderen kunnen bevrijd worden, en hoe we kunnen vermijden dat meer kinderen worden gerekruteerd. Maar we hebben nog geen resultaten.

Uiteraard is een groot deel van de geboekte vooruitgang verloren – niet alleen wat betreft de rekrutering van kindsoldaten, maar ook op het gebied van het politieke project, om tot een meer vredevolle maatschappij te komen.

Wat voorspelt de deelname van de kinderen aan de oorlog in Jemen over de toekomst van het land ?
Het is vreselijk om te zien dat kinderen die amper 10 à 11 jaar zijn, Kalasjnikovs in handen hebben. Het is werkelijk immoreel. Bovendien komt de scholing van honderden, zoniet duizenden kinderen in gevaar. In plaats van een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappij dankzij een opleiding, deel te nemen aan de bedrijfswereld of in de gezondheidssector te werken, krijgen ze geen enkele kans. Dit zal ongetwijfeld bijdragen tot een meer gewelddadige maatschappij, wat uiterst betreurenswaardig is.

Dit interview werd bewerkt en ingekort voor grotere duidelijkheid.

Doe een gift voor de kinderen in nood