30 jaar kinderrechten: winst voor alle kinderen, te weinig vooruitgang voor armste groep

Veel is verbeterd voor kinderen, sinds het Verdrag inzake de Rechten van het Kind dertig jaar geleden werd aangenomen. Met name de armste kinderen hebben extra zorg nodig, signaleert UNICEF met het rapport The Convention on the Rights of the Child at a Crossroads.

‘Veel kinderen leven langer en zijn gezonder, dat is de grote vooruitgang die de afgelopen dertig jaar werd bereikt. Maar de meest kwetsbare en arme kinderen hebben het nog steeds moeilijk’, stelt Henrietta Fore, directeur van UNICEF. ‘Naast bestaande uitdagingen op het gebied van gezondheid, voeding en onderwijs zijn er eigentijdse uitdagingen bijgekomen: klimaatverandering, online misbruik en cyberpesten. Met nieuwe technologieën, innovaties, politieke wil en extra geld kunnen we kinderrechten voor alle kinderen mogelijk maken.’

Vooruitgang voor kinderen in de afgelopen dertig jaar omvat onder meer:

  • De wereldwijde kindersterfte (tot vijf jaar) is gedaald met 60 procent
  • Het aandeel kinderen dat niet naar de basisschool gaat is gedaald van 18 procent naar 8 procent
  • De principes van het Kinderrechtenverdrag – niet-discriminerend, het recht op leven, overleving en ontwikkeling, het recht op bescherming, het kind centraal – hebben talloze wetten, verdragen, beleid en praktijk beïnvloed

Maar, de vooruitgang is niet eerlijk verdeeld:

  • In lagere en middeninkomenslanden is de kans dat kinderen uit de armste gezinnen voor hun vijfde verjaardag overlijden aan oorzaken die te voorkomen zijn twee keer zo groot, vergeleken met de rijkere gezinnen.
  • Slechts de helft van de kinderen uit de armste gezinnen in Subsahara Afrika is gevaccineerd tegen de mazelen, vergeleken met 85 procent van de kinderen uit de rijkste gezinnen.
  • Ondanks een terugloop in het aandeel kindhuwelijken wereldwijd lopen in sommige landen de armste meisjes een groter risico uitgehuwelijkt te worden dan in 1989

Het rapport noemt ook oude én nieuwe bedreigingen voor kinderen:

  • Armoede, discriminatie en marginalisatie geven miljoenen kinderen achterstand. Daarnaast hebben gewapende conflicten, toenemende xenofobie en de wereldwijde migratiecrisis een verwoestend effect op de vooruitgang.
  • Kinderen zijn het meest kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering: snelle veranderingen in het klimaat zijn van invloed op het verspreiden van ziekten, vergroten de kans op rampen door extreem weer, en creëren voedsel- en wateronzekerheid. Actie is dringend nodig om erger te voorkomen
  • Hoewel meer kinderen dan ooit zijn gevaccineerd, bedreigt een afzwakking in het percentage gevaccineerden in de afgelopen tien jaar de vooruitgang die is behaald. Sinds 2010 zakt het aantal gevaccineerden tegen mazelen af, waardoor de dodelijke ziekte weer toeneemt. Vorig jaar waren dat 350.000 zieken door mazelen, meer dan dubbel vergeleken met het jaar ervoor.
  • Het aantal kinderen dat niet naar school gaat stagneert, onderwijsresultaten voor hen die wel naar school gaan blijven armoedig. Wereldwijd is het aantal kinderen dat niet naar de basisschool gaat sinds 2007 gelijk gebleven. Velen die wel naar school gaan leren niet de basics, laat staan dat ze skills leren die ze nodig hebben in de economie van vandaag de dag.

Om vooruitgang in de verbetering van kinderrechten te versnellen, en om stagnering en terugglijden van sommige kinderrechten tegen te gaan, noemt het rapport het opschalen van bewezen oplossingen, het uitbreiden van fondsen, het betrekken van jonge mensen in co-creatieoplossingen, en grotere aandacht voor gelijkheid en gender in de hulpprogramma’s. Deze aanpakken zijn nodig, maar onze snel veranderende wereld heeft ook nieuwe aanpakken nodig om uitdagingen aan te gaan en de rechten van kinderen beter in te bedden worden.

UNICEF start een wereldwijde dialoog over wat er nodig is om de rechten van kinderen daadwerkelijk te verbeteren. Wereldwijd worden kinderen, jongeren, regeringen, ouders, verzorgers, onderwijzers, sociaal werkers, gemeenschappen, bedrijven, media en universiteiten betrokken.

Fore: ‘Het verdrag staat op een kruispunt. Wij moeten de verantwoordelijkheid nemen en jonge mensen die zich uitspreken, ondersteunen. We moeten nu handelen: krachtig en creatief.’

Lees het volledige rapport