Kinderen die in België opgroeien in armoede

België heeft één van de hoogste kinderarmoedecijfers van Europa : in Brussel groeien 4 kinderen op 10 op in armoede, in Wallonië 1 op 4 en in Vlaanderen 1 op 10. Strijden tegen kinderarmoede moet dan ook een strategische prioriteit zijn.

Achter die hallucinante cijfers zit een harde en complexe realiteit. Want armoede is veel meer dan een geldprobleem. Het raakt kinderen in alle facetten van hun leven en heeft vergaande gevolgen op hun gezondheid, onderwijskansen, veiligheid en toekomst. In ons land is de socio-economische achtergrond van een kind wellicht de meest doorslaggevende factor voor zijn welzijn en toekomstperspectieven.

Daarom pleit UNICEF België voor een daadkrachtige, structurele en multidimensionale aanpak van (kinder)armoede, door te voorzien in:

  • adequate middelen voor de gezinnen zodat hun basisbehoeften verzekerd zijn;
  • toegang tot kwalitatieve diensten, voor het welzijn van kinderen zowel nu als in de toekomst en
  • de participatie van kinderen in de besluitvorming die hen aanbelangt en deelname aan vrijetijdsactiviteiten.

UNICEF België roept alle partijen regelmatig op om zich achter deze belangrijke engagementen te scharen.

We publiceren regelmatig een internationaal vergelijkend onderzoek rond armoede en sociale uitsluiting, en werken ook hier met kinderen en jongeren in armoede samen om aanbevelingen te formuleren en uit te dragen.

We werkten samen met meer dan 100 kinderen en jongeren die in armoede leven in België. “Dat denken we ervan. Jongeren geraakt door armoede spreken over hun leven” is het resultaat van deze samenwerking. Het rapport onderzoekt hoe jongeren de armoede die ze ondergaan ervaren en brengt, vanuit het standpunt van deze kinderen en jongeren, een aantal gevolgen van armoede en sociale uitsluiting aan het licht.

Samen met de Koning Boudewijnstichting werkten we aan een handboek dat als inspiratiebron kan dienen voor mensen die samenwerkingsprojecten of participatief onderzoek willen voeren met kinderen en jongeren die in armoede leven.

We werkten ook met een 1.000-tal kinderen en jongeren die in armoede leven om samen oplossingen te vinden voor de ongelijkheid waarmee ze kampen binnen het onderwijs. De gevolgen zijn zwaar voor de kinderen: verlies van zelfvertrouwen, zittenblijven, het watervalsysteem, schooluitval…

School draagt voor velen bij tot een gevoel van mislukking en uitsluiting

De getuigenissen van kinderen en jongeren geven aan hoezeer school kwetst en uitsluit. In een land dat recordhouder is wat betreft de ongelijkheden op school getuigt dit rapport van de mate waarin we collectief de plicht hebben om het tij te doen keren.

In 2011 organiseerden we samen met Recht-op,Uit de Marge, Samenlevingsopbouw Antwerpen Stad,le Réseau Wallon de Lutte contre la Pauvreté, vzw Vormen en StampMedia een conferentie “Onderwijs en werk voor iedereen. Jongeren zien het zo“. Daarbij gaven Vlaamse en Waalse jongeren in armoede hun kritische kijk op onderwijs en werk.

 

Enkele resultaten die mede dankzij het pleidooi van UNICEF België tot stand kwamen:

  • Niet minder dan vijftien aanbevelingen van het Comité voor de Rechten van het Kind aan België hebben betrekking op de zorgen van kinderen die in armoede leven.
  • Kinderarmoede is op de Europese agenda gezet, zeer concreet door de adoptie van de Europese aanbeveling « Investing in children : breaking the cycle of disadvantage », dat voorgesteld was op initiatief van efficiënte samenwerkingen in het kader van het Belgische EU-voorzitterschap in 2010.
  • De adoptie van een federaal kinderarmoedebestrijdingsplan (en een kindvriendelijke vertaling ervan)
  • Meer aandacht voor de stem en de beleving van kinderen in armoede en voor de aanbevelingen van kinderen in het onderwijsdebat

Meer informatie via het “What do you think?”-project