Wat wij in België doen voor migrantenkinderen

UNICEF België is bijzonder bezorgd om de situatie van kinderen in migratie. UNICEF België doet dan ook heel wat beleidswerk om aandacht te vragen voor kinderen op de vlucht.

Zo werken we nauw samen met NGO-platforms die de rechten van de migrantenkinderen verdedigen. Het platform Kinderen op de Vlucht, waarvan UNICEF België lid is, houdt zich voortdurend bezig met:

  • de evaluatie van alternatieven voor detentie van kinderen
  • de evaluatie van de situatie van niet-begeleide minderjarigen
  • pleidooiwerk voor de families in situaties zonder wettig verblijf

UNICEF België werkt tevens samen met de regering om ervoor te zorgen dat België zijn migratiebeleid toepast met respect voor de belangen van het kind (in het bijzonder tijdens de asielprocedures). Via het Child Notice project bieden we aan alle politieke verantwoordelijken van Asiel en Migratie informatie over de situatie van het land van herkomst van de kinderen die aankomen in Europa.

UNICEF publiceert ook regelmatig position papers rond migratie met specifieke aanbevelingen naar het beleid.

Via het “What Do You Think?”-project werkt UNICEF België ook rechtstreeks samen met kinderen en jongeren om zo de stem van de meest kwetsbare kinderen te laten horen. In 2016 en 2017 zal UNICEF België een participatief project uitvoeren met vluchtelingen- en/of migrantenkinderen die in België leven. Het doel is om hun bezorgdheden en ideeën te verzamelen in een alternatieve rapport van kinderen voor het Comité voor de Rechten van het Kind. UNICEF België is altijd bereid om de autoriteiten te ondersteunen om alomvattende en duurzame oplossingen voor de kinderen te vinden.

De voorbijde 10 jaar heeft UNICEF al heel wat activiteiten rond kinderen op de vlucht opgezet. Een overzicht :

Vanaf 2001, richtte UNICEF België zijn aandacht op de participatie van kwetsbare groepen kinderen. Op dat moment leek het ons belangrijk de stem van niet-begeleide minderjarige vreemdelingen (NBMV) te laten horen, gezien hun bijzonder kwetsbare situatie.

Buitenlandse kinderen die alleen in België aankwamen, konden toen niet rekenen op dezelfde aandacht als vandaag. De voogdij bestond niet, waardoor veel jongeren werden ondergebracht in centra voor volwassenen. Anderen werden in detentiecentra achtergelaten, de asielprocedure was niet aangepast… Om nog te zwijgen over de problemen rond onderwijs en discriminatie.

Vergeten we ook niet te vermelden dat jonge kinderen vroeger alleen naar hun land van herkomst teruggestuurd werden, niet wetende of er iemand hen opwachtte bij aankomst. De zaak ‘Tabitha’ is daarvan een jammerlijk voorbeeld. Dit meisje van amper 5 jaar oud, werd na twee maanden opsluiting in een gesloten centrum, moederziel alleen gerepatrieerd naar Congo, en dat terwijl haar moeder haar stond op te wachten in Canada.

UNICEF België geeft het woord aan niet-begeleide minderjarige vreemdelingen

We hebben meer dan 150 niet-begeleide minderjarige vreemdelingen een stem gegeven bij de uitoefening van hun rechten in België. Deze jonge mensen hebben door een rechtstreekse dialoog met de Minister van Justitie en enkele parlementariërs, persoonlijk bijgedragen tot de totstandkoming van de Voogdijwet. Na de publicatie van het eerste rapport ‘What Do You Think?’ werd in 2004 de Voogdijwet finaal gestemd, én de asielprocedure en opvang significant verbeterd (aangepaste interviews, beter opgeleide advocaten, inrichten van aangepaste onthaalcentra, en onthaal). Jongeren kunnen sindsdien genieten van een betere ondersteuning op school (het organiseren van overgangsklassen) en een betere gezondheidszorg (inclusief psychologische ondersteuning).

Wat met migrantenkinderen vergezeld van hun families?

Toen de rechten van niet-begeleide minderjarigen in positieve zin evolueerden, hebben wij onze aandacht toegespitst op de rechten van migrantenkinderen die vergezeld zijn van hun families, ongeacht hun migratie-status.

In 2007 hebben wij samen met onze partners een tribunaal georganiseerd rond de opsluiting van kinderen in gesloten centra. Een jury van zes rechters met hoog aanzien, vergezeld van twaalf kinderen, zijn samen tot een veroordeling van de Belgische Staat gekomen. Naar aanleiding van dit tribunaal heeft de Minister van Asiel en Migratie naderhand de installatie van alternatieven voor opsluiting aangekondigd. De belofte bestond erin gezinnen met kinderen te begeleiden en alleen nog onder te brengen in individuele woningen.

Hoewel we verheugd zijn over deze alternatieve vormen van detentie blijven we bezorgd over het feit dat het opsluiten van kinderen juridisch nog altijd niet volledig uitgesloten is. Dit is de reden waarom wij samen met onze partners in beroep gaan tegen de wet van 16 november 2011. De Raad van State heeft UNICEF en zijn partners gelijk gegeven en stelt dat de Dienst Vreemdelingenzaken migranten gezinnen met minderjarige kinderen niet in een gesloten centrum mag opsluiten. De Raad van State vernietigt de volgende bepalingen van het Koninklijk Besluit van 17 september 2014: de mogelijkheid om één gezinslid op te sluiten, en als gijzelaar te nemen om het hele gezin makkelijker te verwijderen van het grondgebied, en de mogelijkheid om een heel gezin vast te houden in een gesloten centrum zonder te preciseren hoe het centrum moet aangepast zijn aan de noden van kinderen

Ja, er zijn dakloze kinderen in België

We kunnen er niet genoeg op wijzen: in België zijn er nog steeds kinderen die samen met hun familie op straat leven of gehuisvest zijn in mensonwaardige omstandigheden. Zij worden dus niet opgevangen zoals de wet het voorschrijft. Sinds 2008 heeft de opvangcrisis meer dan 15.000 mannen, vrouwen en kinderen letterlijk op straat gezet. In 2011 werden daar nog eens 5.000 mensen aan toegevoegd.

In reactie op deze situatie werd in december 2011, door ons en onze partners, het Consortium SOS Opvang opgericht. SOS Opvang organiseerde overdag sociale, juridische en medische ondersteuning voor gezinnen, en nachtopvang voor dakloze kinderen en gezinnen. Naar aanleiding van deze actie zijn onthaaloplossingen voor de meest kwetsbare mensen tijdens de winter in het leven geroepen.