UNICEF 1946 – 2016 : zeven decennia hoop voor ieder kind

« De hoop van de wereld rust op de komende generaties. » Met deze woorden doet de Algemene Vergadering in december 1946, daags na de Tweede Wereldoorlog, de aanbeveling het Internationaal Noodfonds van de Verenigde Naties voor Kinderen – UNICEF – op te richten. Het doel is programma’s voor humanitaire hulp op te zetten om noodlijdende kinderen te hulp te komen, op die manier de samenleving weer op te bouwen en hoop te geven voor een betere toekomst.

© UNICEF/UNI41895/Unknown
© UNICEF/UNI41895/Unknown

Op een van de eerste archiefbeelden van UNICEF, houdt een jongetje een deken vast dat hij heeft gekregen van UNICEF. De foto is genomen in Castoria, in het noordoosten van Griekenland en illustreert de inspanningen die geleverd zijn om kinderen in Europa te helpen na de Tweede Wereldoorlog.

Trouw aan de ziel van de Verenigde Naties, biedt UNICEF hulp aan ieder kind ongeacht afkomst, geloof, nationaliteit, status of politieke opinie. Dit was ook de enige voorwaarde die Maurice Pate stelde bij zijn aanstelling als eerste Algemeen Directeur van UNICEF, dat de organisatie er zou zijn “voor alle kinderen”, zowel van bondgenoten als van oude vijanden.

Zeventig jaar later, nu Europa een vluchtelingencrisis kent zonder voorgaande sinds het ontstaan van UNICEF, blijft de organisatie een alomtegenwoordige verdediger van kinderrechten.

Humanitaire hulpverlening voor kinderen in gevaar

© UNICEF/UN04123/OCKWELL
© UNICEF/UN04123/OCKWELL

Inwoners van Bangladesh staan te kijken naar crewleden van een cargovliegtuig die dekens uitladen die door UNICEF worden aangeleverd, in het kader van een hulp- en herstelprogramma van de Verenigde naties in 1972.

In het begin bestond de enige missie van UNICEF uit humanitaire hulpverlening. Ook vandaag beslaan interventies bij noodsituaties een groot deel van onze activiteiten. Natuurrampen, gewapende conflicten, en zogenaamde stille noodsituaties als hongersnoden en ziektes blijven kinderen wereldwijd treffen, vooral diegene die al gebukt gaan onder het juk van armoede en ellende. Sinds zijn oprichting is UNICEF altijd aanwezig geweest in deze crisissen.

© UNICEF/UNI199140/Panday
© UNICEF/UNI199140/Panday

Nepal, 2015, gezondheidswerkers dragen koelboxen met vaccins over moeilijk begaanbaar terrein om de kinderen te bereiken die getroffen zijn door de aardbeving. 

Door de grenzen tussen humanitaire noodhulp en duurzame ontwikkelingshulp op te heffen, heeft UNICEF systemen uitgebouwd die fundamentele ondersteuning biedt aan kinderen en families voor, tijdens en na het uitbreken van een crisis. Dankzij deze steun, zijn de gemeenschappen beter voorbereid in het geval van een noodsituatie en zijn ze beter gewapend tegen rampen.

Alleen al in 2015 is UNICEF in actie getreden in 310 noodsituaties in 105 landen. Zo was UNICEF op het terrein bij 3 grote humanitaire crisissituaties: de aardbeving in Nepal, die 9000 mensen heeft gedood, waarvan een derde kinderen; de Ebolacrisis in West-Afrika, die een grote tol geëist heeft en waardoor 5 miljoen kinderen niet naar school konden gaan, en het conflict in Syrië waardoor duizenden families hun land moesten ontvluchten, met een catastrofale situatie tot gevolg die nog steeds voortduurt.
Meer over UNICEF in noodsituaties

Een revolutie voor het leven en de gezondheid van de kinderen

© UNICEF/UNI43217/UNKNOWN
© UNICEF/UNI43217/UNKNOWN

Een gezondheidsmedewerkster in een vrachtwagen bevoorraad door UNICEF en voorzien van een mobiel röntgentoestel staat klaar om de kinderen te checken op tuberculose in Costa Rica in 1952.

Toen UNICEF een permanent agentschap van de Verenigde Naties werd in 1953, nam de organisatie ook een nieuwe verantwoordelijkheid op: het beschermen van de gezondheid van de kinderen, niet alleen in een context van humanitaire noodhulp, maar in een breder kader. Vanaf dat moment had UNICEF het welzijn en de gezondheid van alle kinderen op lange termijn voor ogen.

Sindsdien hebben 4 eenvoudige en efficiënte maatregelen het sterftecijfer van zuigelingen en kinderen op spectaculaire wijze teruggedrongen: het opvolgen van de groei, orale rehydratatie, borstvoeding en vaccinatie. 

© UNICEF/UN04149/INCONNU
© UNICEF/UN04149/INCONNU

In 1960 weegt een vroedvrouw een kind op een weegschaal van UNICEF in een gezondheidscentrum in het Noordoosten van Ghana.

Sindsdien hebben 4 eenvoudige en efficiënte maatregelen het sterftecijfer van zuigelingen en kinderen op spectaculaire wijze teruggedrongen: het opvolgen van de groei, orale rehydratatie, borstvoeding en vaccinatie.

Een terugblik op de interventies van UNICEF op gezondheidsvlak toont dat de doelstelling, die meer dan 30 jaar geleden werd vooropgezet, om een revolutie teweeg te brengen wat het overleven van kinderen betreft, haalbaar is: tussen 1990 en 2015 is het aantal kinderen dat gestorven is voor hun vijfde verjaardag wereldwijd gedaald met meer dan 50%. Niettemin stierven in 2015 naar schatting nog steeds 16.000 kinderen onder de vijf jaar door oorzaken die vermeden kunnen worden.

© UNICEF/UN036824/Abubakar
© UNICEF/UN036824/Abubakar

Nigeria, 2016, Een kind krijgt met stift een bolletje op haar hand, als teken dat ze gevaccineerd is. 

In de komende jaren heeft UNICEF als doelstelling wereldwijd de leemtes weg te werken die nog bestaan op vlak van toegang tot gezondheidszorg voor moeders en kinderen. We bouwen projecten uit om gendergelijkheid te bevorderen, investeren in innoverende technologieën en verstevigen lokale en nationale gezondheidssystemen. Ieder kind heeft immers het recht een start te maken in het leven in goede gezondheid en echt de kans te hebben zich te ontplooien.

De 7 actiepunten van UNICEF: Gezondheid

Kinderen voeden voor het leven

© UNICEF/UNI41896/INCONNU
© UNICEF/UNI41896/INCONNU

Griekenland, Athene, 1951. Kinderen op de basisschool drinken de melk die ze kregen van UNICEF uit tassen van wit metaal.

Toen UNICEF werd opgericht als fonds voor noodhulp aan de kinderen die het slachtoffer waren van de oorlog, kreeg de organisatie al snel de bijnaam “melkman van de planeet”. In de jaren 1940, bestond de voedselhulp van UNICEF vooral uit het bedelen van melk aan de kinderen, in scholen, ziekenhuizen, in vluchtelingenkampen; eerst in Europa, vervolgens in Azië, Afrika en Latijns-Amerika. De horizon van de eerste internationale organisatie exclusief gericht op het welzijn van kinderen, zou zich aanzienlijk verbreden.

© UNICEF Ethiopia/2016/Ayene
© UNICEF Ethiopia/2016/Ayene

Nebila is twee jaar. Ze heeft Plumpy’nut gekregen, therapeutische voeding klaar voor gebruik, sinds ze de diagnose heeft gekregen dat ze lijdt aan acute ernstige ondervoeding. Deze voedingspasta op basis van pindanoten verrijkt met proteïnen en vitamines kan een kind als Nebila in enkele weken terug op de been helpen.

Tijdens de Biafra-oorlog in 1967 stelde UNICEF speciale voeding op punt voor kinderen die  ernstig verzwakt zijn door ondervoeding. Deze formule, genaamd K-Mix-2, werd in 1970 opnieuw gebruikt om de miljoenen kinderen te voeden die getroffen waren door de onafhankelijkheidsoorlog van Bangladesh. Vandaag is therapeutische voeding die klaar is voor gebruik, het voornaamste aspect van de vele voedingsoperaties die UNICEF uitvoert in noodsituaties.

Meer dan ooit wordt een goede voeding wereldwijd erkend als een sleutelelement voor duurzame ontwikkeling. Om deze doelstelling te helpen behalen, zijn de voedingsprogramma’s en -partnerships van UNICEF gestoeld op een aanpak die gericht is op de levenscyclus. Het belang van goede voeding begint heel vroeg en de voordelen ervan zijn een leven lang voelbaar.

De 7 actiepunten van UNICEF: Voeding

Naar een universele toegang tot water, sanitair en hygiëne

© UNICEF/UN03780/SATYAN
© UNICEF/UN03780/SATYAN

Faitabad, Afghanistan, 1976: Een kind draagt water naar huis dat hij is gaan halen aan een nieuwe pomp die werd geïnstalleerd dankzij een programma gesteund door UNICEF.

Het onontbeerlijke werk van UNICEF rond water, sanitair en hygiëne (WaSH) begon toen milieuprojecten in onze programma’s werden opgenomen in 1953. Dit domein won meer en meer aan belang voor UNICEF en zijn partners in de loop van het daaropvolgende decennium. Door het accent dat kwam te liggen op mondiale ontwikkeling werden immers de noden van kwetsbare kinderen en hun families op lange termijn beklemtoond.

© UNICEF/UNI120967/LEMOYNE
© UNICEF/UNI120967/LEMOYNE

Twee jongens halen water op met behulp van een manuele INDIA Mark II pomp die werd aangeleverd door UNICEF in de provincie Laghman in Afghanistan in 2000.

Vanaf het einde van de jaren 1960, dreigde een periode van ernstige droogte volledige dorpen te laten leegstromen, aangezien er geen water meer kon geput worden uit de bestaande bronnen. Om de massieve evacuatie te voorkomen van de mensen naar vluchtelingenkampen en omliggende gemeenschappen, ontwikkelde UNICEF in 1975 samen met de Indische overheid en de WHO de waterpomp INDIA Mark II. Deze manuele pomp, die ondiep grondwater kan oppompen, was duurzaam genoeg om een constant gebruik aan te kunnen en eenvoudig genoeg om door een enkele persoon te worden bediend, zelfs door jonge meisjes. Zij hebben immers die vaak de opdracht in het gezin om water te halen. Tot op vandaag is de Mark II pomp de meest gebruikte ter wereld.

© UNICEF/UNI182989/NOORANI
© UNICEF/UNI182989/NOORANI

Een jong meisje amuseert zich terwijl ze aan een waterpomp drinkt in een dorp in de provincie Saravane in Laos, in 2015.

Hoewel universele toegang tot water en sanitair een belangrijke doelstelling blijft, wordt meer dan de helft van het WaSH-budget van UNICEF besteed aan noodinterventies. Of ze nu schuilen voor een conflict of vluchten voor overstromingen, een kind dat geen toegang heeft tot water en sanitair heeft meer risico te sterven of een ziekte op te lopen. Van de 70 miljoen mensen die UNICEF in 2015 heeft geholpen op gebied van WaSH, waren er 45 miljoen die zich in een crisissituatie bevonden.

Momenteel is ook de WaSH-expertise van UNICEF vereist door de massale migratie van vluchtelingen uit Afrika en het Midden-Oosten naar het zuiden van Europa. Langs de belangrijkste migratieroutes verlenen we technische assistentie aan UNHCR, het agentschap voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties. UNICEF is ook rechtstreeks betrokken bij het verlenen van WaSH-diensten in de landen van oorsprong van de vluchtelingen en de migranten, zoals Irak, Syrië en Jemen, maar ook in de vluchtelingenkampen in Jordanië en Libanon.

De 7 actiepunten van UNICEF: WaSH

Een vernieuwende aanpak voor kwaliteitsvol onderwijs voor iedereen

© UNICEF/UNI43090/Unknown
© UNICEF/UNI43090/Unknown

 Griekenland rond 1945 : kinderen zitten samen aan een lessenaar en luisteren naar de leraar tijdens een les onder de blote hemel naast de kerk in Stroumi. Hun school is tijdens de oorlog een stal geworden.

Voor UNICEF is de scholing van een kind een van de meest ambitieuze en positieve projecten waarin een maatschappij kan investeren. Het is gedurende de jaren 1960 dat UNICEF zijn acties op gebied van gezondheid en voeding heeft uitgebreid met aandacht voor de intellectuele en psychosociale noden van de kinderen. Voor het eerst startte de organisatie met de financiering en steun van formeel en niet-formeel onderwijs.

UNICEF startte toen met een ambitieus onderwijsprogramma in de net onafhankelijk geworden landen in Afrika, waarbij leraars een opleiding kregen en klaslokalen werden uitgerust met materiaal. De specialisten op vlak van onderwijs bij UNICEF begrepen toen al de het enorme belang van de kindertijd en de tienerjaren die de meest gunstige periodes zijn in een mensenleven om te leren, en pleitten voor maatregelen om kinderen een betere start te geven.

© UNICEF/UNI10359/ESTEY
© UNICEF/UNI10359/ESTEY

Kinderen van een autochtone gemeenschap in een kleuterschool ondersteund door UNICEF in de afgelegen provincie Lao Cai in Viet Nam in 2009.

Tussen 1999 en 2014 werd een enorme vooruitgang geboekt om meer kinderen toegang te geven tot basisonderwijs en tot de eerste cyclus van het secundair onderwijs. 83 miljoen kinderen extra kregen toegang tot onderwijs. Alleen al in 2015 kregen dankzij UNICEF 7.5 miljoen kinderen tussen 3 en 18 jaar toegang tot een formele of niet-formele basisopleiding.

De bevolkingsgroei gaat echter sneller dan deze vooruitgang: 61 miljoen kinderen die de leeftijd hebben om naar de basisschool te gaan, gaan nog steeds niet naar school. Ook is de kwaliteit van het onderwijs op school op veel plaatsen middelmatig. Sommige kinderen kunnen nog steeds niet naar school vanwege de plaats waar ze wonen of door wie ze zijn. Bovendien wordt het belang van gendergelijkheid en van sociale inclusie in het onderwijs nog steeds onderschat.

De 7 actiepunten van UNICEF: Onderwijs

Preventie, behandeling en bescherming van kinderen met HIV/AIDS

© UNICEF/UNI42190/NOORANI
© UNICEF/UNI42190/NOORANI

2005. Port-au-Prince, Haïti. Een meisje is aan het eten in een opvangcentrum gesteund door UNICEF, dat zorgt voor kinderen met HIV of die hun ouders zijn verloren aan AIDS.

Het engagement van UNICEF om HIV en aids te voorkomen en behandelen, en om te sensibiliseren rond deze ziekte, is door de jaren heen geëvolueerd, net als de bewustwording rond de sociale en economische gevolgen van het virus.

In de jaren 1980 en 1990, hielden de financiering en de middelen gelijke tred met de omvang van de epidemie en werden efficiënte oplossingen gevonden om ze tegen te gaan. Dankzij de werking van antiretrovirale medicijnen en de mogelijkheid de overdracht van moeder op kind tegen te gaan via behandelingen, concentreert UNICEF zich nu meer specifiek op preventie. Kinderen en tieners mogen in geen geval het risico lopen geïnfecteerd te raken door arrogantie, onwetendheid of stigmatisering.

© UNICEF/UNI197919/Schermbrucker
© UNICEF/UNI197919/Schermbrucker

Tanzania, 2015 – Bertha heeft met HIV maar heeft dankzij een behandeling van UNICEF een kerngezonde wereld op de wereld gezet. 

Terwijl miljoenen kinderen werden behoed voor het ergste, blijft HIV op vele plekken in de wereld woeden. AIDS blijft doodsoorzaak nummer een bij tieners in Afrika en de tweede doodsoorzaak bij tieners wereldwijd. Tieners worden proportioneel meer getroffen door HIV en AIDS, vooral in sub-Saharisch Afrika. UNICEF blijft zich niet aflatend inzetten in de strijd tegen HIV en AIDS om iedere terugval te vermijden na de vooruitgang die moeizaam werd geboekt en om het ultieme doel te bereiken: een aids-vrije generatie.

De 7 actiepunten van UNICEF: HIV/AIDS

Kinderen beschermen tegen geweld, uitbuiting en een onheuse behandelingen

© UNICEF/UNI50578/Press
© UNICEF/UNI50578/Press

Kigali, Rwanda, na de genocide van 1994: kinderen in een centrum voor niet-begeleide kinderen ondersteund door UNICEF.

Tijdens de eerste decennia van zijn bestaan, concentreerde UNICEF zich vooral op de bescherming van kinderen tegen honger en ziektes. In 1979 werd dit mandaat uitgebreid, en kwamen ook de socio-economische krachten in de kijker die een onomkeerbaar effect kunnen hebben op jonge kinderen.

UNICEF speelde een structurele rol in de uitbouw van mondiale engagementen die exclusief bestemd waren voor kinderen en adolescenten. Deze bepalen dat, in alle situaties, zelfs tijdens gewapende conflicten, kinderrechten moeten gerespecteerd worden, en dat het leven en de veiligheid van kinderen te allen tijde moet beschermd worden.

Maar kinderen beschermen voor conflicten, geweld, uitbuiting en onheuse behandelingen, vereist veel meer dan het onderschrijven van wetten. In de strijd tegen de voortdurende bedreigingen van de kinderrechten, hebben UNICEF en andere organisaties er met succes voor gepleit acties om kinderen te beschermen op te nemen in de doelstellingen voor Duurzame Ontwikkeling.

© UNICEF/UN021637/Georgiev
© UNICEF/UN021637/Georgiev

70 jaar nadat UNICEF te hulp is gekomen van jonge vluchtelingen in de Tweede Wereldoorlog, blijven we kinderen in een kwetsbare situatie beschermen. Vandaag helpen we opnieuw vluchtelingen- en migrantenkinderen die in Europa aankomen, op dezelfde dus plek waar UNICEF voor het eerst kinderen in nood hielp. De bescherming van niet-begeleide kinderen en de hereniging met hun families zijn een absolute prioriteit voor ons.

Zo lang kinderen het slachtoffer zijn van conflicten, geweld, onheuse behandeling en uitbuiting, zal UNICEF verdergaan om hen te beschermen, in alle delen van de wereld.

De 7 actiepunten van UNICEF: Bescherming

Waken over de sociale inclusie en de rechten van ieder kind

© UNICEF/UN04118/DANOIS
© UNICEF/UN04118/DANOIS

Twee Vietnamese kinderen, blind geworden door een gebrek aan vitamine A en slechte hygiënische omstandigheden, leren braille lezen in een gespecialiseerde school, gebouwd in volle Vietnamoorlog in 1972.

De notie van sociale inclusie werd door UNICEF geïntroduceerd in de jaren 1960. UNICEF was meer en meer bekommerd om de situatie van kinderen die, ondanks de vele inspanningen, nog steeds kwetsbaar en gemarginaliseerd waren door factoren die buiten hun controle liggen. Deze kwetsbare kinderen te hulp komen is een essentieel onderdeel van de missie van UNICEF als mondiaal verdediger van de rechten van elk kind.

De notie « voor ieder kind » betekent dat UNICEF er is voor pasgeboren kinderen en voor adolescenten, voor diegene die in armoede geboren zijn, of in moeilijkheden raakten door het verlies van een ouder of door vooroordelen of discriminatie. Wereldwijd worden de rechten van miljoenen meisjes en jongens geschaad voor wie ze zijn of waar ze wonen: door hun geslacht, hun afkomst, hun geloof of hun handicap, of omdat ze in afgelegen dorpen of slums wonen. De ongelijkheid waar ze het slachtoffer van zijn, betekent niet alleen dat hun rechten worden geschonden en dat hun toekomst in gevaar is. Ze bestendigt ook de cyclus van ongelijkheid van generatie op generatie.

© UNICEF/UNI162094/LYNCH
© UNICEF/UNI162094/LYNCH

Een jongetje dat geboren is met een visuele handicap, volgt les in het eerste leerjaar van een kindvriendelijke school die wordt gesteund door UNICEF, in Guinee-Bissau in 2014.

Daarom is UNICEF ervan overtuigd dat een aanpak gebaseerd op gelijke kansen, met versnelde maatregelen voor de meest kwetsbare kinderen, niet alleen een morele verplichting is maar ook een strategische vereiste. De toekomstige projecten van UNICEF zullen bepaald worden zijn door onze capaciteit ons aan te passen aan een wereld in volle verandering. Dit betekent dat gelijke kansen centraal moeten staan in al onze programma’s en dat we te hulp komen aan de meest gemarginaliseerde kinderen.

UNICEF For Every Child Hope 1946-2016

Al 70 jaar werkt UNICEF onafgebroken om te garanderen dat ieder kind een echte kans krijgt in het leven. Van onze 70ste verjaardag maakten we gebruik om terug te kijken op het verleden en lessen te trekken uit onze verwezenlijkingen en uitdagingen. Hoopvol en vastberaden kijken we vooruit naar een betere toekomst voor de kinderen van de wereld.

Blijf op de hoogte van onze activiteiten in België en in de wereld