Secure payment
Bijgewerkt op 19 mei 2026
Ebola-uitbraak
UNICEF schaalt zijn noodhulp op in reactie op de ebola-uitbraak in de DRC en Oeganda. Het gaat om een specifieke versie van het virus, de Bundibugyo-variant, waarvoor momenteel geen vaccins of goedgekeurde behandeling bestaat. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft de situatie uitgeroepen tot een internationale noodsituatie voor de volksgezondheid.
Tot nu toe zijn er in de provincie Ituri, in Oost-Congo, al 246 personen besmet geraakt het ebola-virus, met 80 vermoedelijke overlijdens. Ook in Oeganda zijn twee besmette personen bevestigd en één overlijden.
De situatie is extra zorgwekkend door de onveiligheid, beperkte toegang tot getroffen gebieden en hoge mobiliteit van de mensen, waardoor het virus zich snel kan verspreiden. Kinderen lopen hierbij bijzonder hoge risico’s, niet alleen door besmetting, maar ook door verlies van ouders, verstoring van cruciale basisdiensten en psychosociale gevolgen.
UNICEF ondersteunt kinderen en gezinnen ter plaatse bij de ebola-uitbraak:
- We brengen dringend hygiëne- en beschermingsmateriaal naar getroffen gebieden, zoals zeep, ontsmettingsmiddelen en waterzuiveringstabletten;
- We sturen extra noodhulpexperts ter plaatse om gezondheidsdiensten en lokale teams te ondersteunen;
- We informeren gezinnen over hoe ze besmetting kunnen voorkomen en hun kinderen beter kunnen beschermen.
Toenemend geweld
In december 2025 vluchtten bijna 90.790 mensen uit Zuid-Kivu naar Burundi. De meesten van hen verblijven in het vluchtelingenkamp van Busuma, in de gemeente Ruyigi. Dat kamp is echter al overbevolkt en niet uitgerust om deze toestroom op te vangen. De omstandigheden zijn er schrijnend: er is onvoldoende onderdak, een tekort aan warme kleding en een gebrek aan water, … Vooral kinderen, zwangere vrouwen en ouderen lopen hierdoor ernstige risico’s, zoals onderkoeling, luchtweginfecties en ondervoeding.
Deze nieuwe crisis komt bovenop een al zwaarbelaste humanitaire context. De uitbreiding van M23 in Noord- en Zuid-Kivu en de intensieve gevechten in Ituri hebben geleid tot een ernstige verslechtering van de situatie, met massale volksverplaatsingen tot gevolg. Zo arriveerden in februari al 36.000 vluchtelingen, terwijl de terugkeer van nog eens 100.000 Burundezen uit Tanzania wordt verwacht. Daarnaast verergeren de gevolgen van recente overstromingen de noodsituatie verder. De schade aan gezondheidsinstellingen en de sluiting van sommige ziekenhuizen hebben de essentiële zorg verstoord, terwijl het aantal gewonden sterk toeneemt. Gezondheidsdiensten komen hierdoor onder zware druk te staan.
De conflictpartijen in de regio’s richten zich op jongeren door massale rekruteringscampagnes op te zetten. Hierdoor is het risico op ontvoering en gedwongen rekrutering van kinderen aanzienlijk toegenomen. De Democratische Republiek Congo heeft al een van de hoogste aantallen geverifieerde gevallen van kinderrekrutering in conflicten sinds de wereldwijde registratie begon in 2005.
Verspreiding van ziektes
In de provincie Zuid-Kivu is het gezondheidssysteem volledig overbelast: ziekenhuizen zitten overvol en er is een tekort aan geneesmiddelen en apparatuur. Vijftien gezondheidscentra zijn bijna volledig verwoest en de bevolking wordt momenteel getroffen door verschillende epidemieën zoals cholera, mazelen en mpox. Dit wordt nog verergerd door de slechte sanitaire omstandigheden.
Sinds 2025 kampt de DRC ook met een ernstigste cholera-uitbraak. 17 van de 26 provincies werden getroffen, waaronder de hoofdstad Kinshasa. Sinds het begin van het jaar zijn 71.147 vermoedelijke gevallen gemeld, waarvan 14.818 kinderen. De epidemie eiste 2.071 levens. In gebieden zoals Kinshasa, waar de bevolking weinig eerdere blootstelling aan cholera heeft, dragen een laag ziektebewustzijn en vertragingen bij het zoeken van zorg bij aan hoge sterftecijfers.
De crisis wordt verder verergerd door structurele en omgevingsfactoren. Beperkte toegang tot water- en sanitaire voorzieningen blijft de verspreiding van cholera aanwakkeren: volgens de Demographic and Health Survey (DHS) heeft slechts 15% van de bevolking toegang tot deze basisvoorzieningen. Daarnaast maken aanhoudend conflict, ontheemding en onveiligheid in het oosten van het land de toegang tot gezondheidsdiensten bijzonder moeilijk. Klimaatrampen zoals zware regenval en overstromingen beschadigen de bestaande sanitaire infrastructuur, waardoor de epidemie verder wordt versterkt.
Als reactie op de cholera-uitbraak van 2025 heeft de overheid het initiatief "River Congo without cholera" gelanceerd, gericht op het verbeteren van cholera-beheersingsmaatregelen in havens, het implementeren van sanitaire plannen voor boten, het bevorderen van bewustwording onder bemanning en passagiers, en het verbeteren van toegang tot drinkwater langs de rivier.
Verhoging van seksueel geweld
Een recent UNICEF-rapport stelt dat seksueel geweld tegen kinderen in de Democratische Republiek Congo (DRC) wijdverspreid is en bovendien sterk toeneemt.
Hoewel het aanhoudende conflict een belangrijke factor blijft, worden in alle provincies slachtoffers gemeld. Sinds 2022 is er een duidelijke stijging zichtbaar. In de eerste negen maanden van 2025 werden meer dan 35.000 gevallen geregistreerd. In 2024 ging het om ongeveer 45.000 gevallen, wat bijna 40% van alle gemelde incidenten uitmaakt en drie keer zoveel is als in 2022. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk veel hoger door onderrapportage, veroorzaakt door angst, stigma en beperkte toegang tot hulp.
De meeste slachtoffers vallen in Noord-Kivu, Zuid-Kivu en Ituri, waar conflict, ontheemding en zwakke beschermingsstructuren het risico vergroten. Ook in Kinshasa en Kasai zijn de cijfers zorgwekkend, vooral door armoede, voedselonzekerheid en schooluitval, die bijdragen aan uitbuiting en kindhuwelijken.
UNICEF ondersteunde tussen 2022 en 2024 steeds meer kinderen (+143%), tot meer dan 24.000 in 2024. Toch staat hulp onder druk: door onveiligheid en dalende internationale financiering moesten veel programma’s worden beperkt of stopgezet. In 2025 is slechts 23% van de interventies tegen gendergerelateerd geweld gefinancierd, tegenover 48% in 2022. Daardoor komen honderdduizenden kinderen in gevaar, waaronder naar schatting 300.000 in het oosten van het land.
Impact op onderwijs
Ook het onderwijs wordt zwaar getroffen in de regio’s. Geschat wordt dat 391.015 leerlingen geen onderwijs volgen, terwijl 15,4% van de scholen vanwege het conflict gesloten blijft. In Bukavu alleen al zijn 19 scholen veranderd in geïmproviseerde schuilplaatsen voor gezinnen die op de vlucht zijn.
UNICEF en zijn partners werken in Zuid-Kivu aan het heropenen van scholen, pleiten voor ontmijning en beoordelen beschadigde faciliteiten voor snelle rehabilitatie. Jean François Basse, UNICEF’s vertegenwoordiger in de DR Congo, bezocht de regio begin maart 2025 en getuigde van de uitzichtloze situatie voor kinderen: “Ik ontmoette niet-begeleide kinderen die alles zijn kwijtgeraakt. Hun nood is immens. Elke dag zonder sterkere humanitaire hulp, verergert hun lijden.”
Wat doet UNICEF ter plaatse
- UNICEF herenigt niet-begeleide kinderen met hun families en biedt psychosociale hulp via speciale luisterpunten;
- Dagelijks krijgen 700.000 mensen, waaronder 364.000 kinderen, toegang tot schoon drinkwater.
- In Zuid-Kivu zorgen waterzuiveringsstations voor extra veilig drinkwater;
- UNICEF helpt ook bij de bestrijding van cholera en mpox met medische zorg, voeding en mentale ondersteuning;
- Daarnaast roept UNICEF op om burgers beter te beschermen en humanitaire hulp toe te laten.
Wil je graag meer weten over humanitaire crises en de impact ervan op de rechten van kinderen?
Luister dan naar de derde aflevering van onze podcast ‘Time to Talk’.